Ενότητα 8

Ενότητα 8

Εφαρμογή

  • Σεβαστέ/ή μου…
  • Φίλε/η μου…
  • Aγαπημένε/η μου…
  • Aξιότιμε/η…
  • Kαλέ/ή μου…
  • Kύριε/α…
  • Mε σεβασμό…
  • Σε φιλώ…
  • Mε τιμή…
  • Σας φιλώ…
  • Με εκτίμηση...

 

Ηλεκτρονικές ευχετήριες κάρτες Χριστουγέννων με κινούμενα σχέδια και μουσική υπόκρουση [πηγή: netkids.gr]

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ & ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΕΣ ΚΑΡΤΕΣ

 
Οι χριστουγεννιάτικες και πρωτοχρονιάτικες κάρτες, αγγελιοφόροι ευχών και μηνυμάτων, αποτελούν αναπόσπαστο συμπλήρωμα των εορτών. Στις κάρτες απεικονίζονται κατά κύριο λόγο η γέννηση του Χριστού με τη φάτνη, οι τρεις μάγοι με τα δώρα, άγγελοι και αστέρια. Το στερεότυπο κείμενο ευχών στις κάρτες είναι το "Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένος ο Καινούριος Χρόνος". 

 

 
 
Το έθιμο της αποστολής δώρων και άλλων γουριών τις άγιες μέρες των Χριστουγέννων συνηθιζόταν στην καλή κοινωνία από την εποχή του Μεσαίωνα. Μαθαίνουμε ότι ήταν της μόδας τότε να στολίζονται τα αριστοκρατικά σαλόνια με ξυλόγλυπτες θρησκευτικές παραστάσεις που έφερναν μαζί τους οι καλεσμένοι στο εορταστικό δείπνο. Για τους συγγενείς που βρίσκονταν σε άλλες πόλεις, οι παραγγελίες για τα ξυλόγλυπτα έργα συνοδεύονταν πάντα με διεύθυνση αποστολής, για να ταχυδρομηθούν εγκαίρως.

Περίτεχνες παραστάσεις με ευχές για τύχη και καλή υγεία στην οικογένεια του παραλήπτη συνόδευαν το δέμα με τα δώρα του αποστολέα. Έτσι, σιγά-σιγά φτάσαμε μέχρι το 1843, όταν ο Callcott Horsley από την Αγγλία, έλαβε εντολή από τον Sir Henry Cole για να σχεδιάσει μια πρωτότυπη παράσταση επάνω σε εύχρηστο υλικό, σε 1.000 αντίτυπα. Η εικόνα περιλάμβανε ένα σκηνικό βικτωριανού χαρακτήρα που έδειχνε μια οικογένεια γύρω από το γιορτινό τραπέζι, ενώ γύρω υπήρχαν μικρότερες παραστάσεις, όπως μια άμαξα φορτωμένη με δώρα και άλλα σχετικά, μαζί με ένα κείμενο που έγραφε «Χαρούμενα Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το Νέο Έτος». Η εικόνα αυτή, φτιάχτηκε με τη μέθοδο της λιθογραφίας, σε σκούρα σέπια, επάνω σε χοντρό χαρτόνι και οι λεπτομέρειές της ζωγραφίστηκαν με το χέρι, ενώ στο κάτω μέρος έφερε την υπογραφή του ίδιου του Sir Henry Cole, ο οποίος στη συνέχεια ανέλαβε να πουλήσει την κάρτα, και να αφιερώσει τα έσοδα για φιλανθρωπικούς σκοπούς. 

Την πατρότητά της, όμως, διεκδικεί και ο William Endley, ο οποίος φέρεται ως ο σχεδιαστής της πρώτης κάρτας το 1842, που βρίσκεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο. Στις ΗΠΑ, ο κύριος Pease, ιδιοκτήτης ενός καταστήματος στο Albany της Ν. Υόρκης, κατασκεύασε στα μέσα του 19ου αιώνα μία κάρτα με «Χριστουγεννιάτικες ευχές από το μεγάλο κατάστημα του Pease, το ναό της μόδας».Η Δανία θεωρείται ότι είναι η χώρα με τις μεγαλύτερες πωλήσεις καρτών. Διακινεί κάθε χρόνο 50.000.000 κάρτες. Στην Ελλάδα οι κάρτες παρουσιάστηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα από Έλληνες μετανάστες στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και στην Αυστραλία. 

Στις μέρες μας, οι ηλεκτρονικές διαδικτυακές κάρτες έχουν αντικαταστήσει τις παραδοσιακές χάρτινες κάρτες, ενώ επιτρέπουν την άμεση και χωρίς τη γνωστή καθυστέρηση του συμβατικού ταχυδρομείου αποστολή των γιορτινών ευχών σας στα αγαπημένα σας πρόσωπα.

 

Mπορείτε να διαβάσετε από το Aνθολόγιο

  • Παπαδιαμάντης Aλέξανδρος, Xριστουγεννιάτικα διηγήματα, εκδ. Άγκυρα, Αθήνα, 1995
  • Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη» [πηγή: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Ιστοχώρος Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών] Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Στο Χριστό στο Κάστρο» [πηγή: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Ιστοχώρος Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών] Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Το Χριστόψωμο» [πηγή: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Ιστοχώρος Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών]

  • Tα παιδιά του κόσμου γιορτάζουν, Δημοσιογραφικός Oργανισμός Λαμπράκη σε συνεργασία με τη UNICEF, 1999
  • Καλές Γιορτές (ποιήματα, πεζά, τραγούδια και κάλαντα για γιορτές και επετείους) [πηγή: Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού] Το Δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων [πηγή: Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας] Βαγγέλης Τασιόπουλος, «Ο Καλικάντζαρος που έχασε το δρόμο» (κείμενο και ανάγνωση) [πηγή: Μικρός Αναγνώστης] Βαγγέλης Ηλιόπουλος, «Πού πήγαν τα Χριστούγεννα;» (κείμενο και ανάγνωση) [πηγή: Μικρός Αναγνώστης]

  • Κλείτος και Σία: επεισόδιο 003 (βίντεο, 27:05min, με θέμα την κατασκευή χριστουγεννιάτικων στολιδιών και δώρων και την ανακύκλωση του γυαλιού) [πηγή: Ψηφιακό Αρχείο της ΕΡΤ]

εικόνα
  • Bυζαντινοί Ύμνοι Xριστουγέννων
  • Eλληνικά κάλαντα, Δόμνα Σαμίου
  • Kάλαντα Δωδεκαήμερου
  • Kάλαντα Δωδεκαήμερου - Σας τα 'παν άλλοι
  • Παιδικά Xριστούγεννα, Παιδική Xορωδία Σπύρου Λάμπρου
  • Xριστούγεννα μαζί, Παιδική Xορωδία Σπύρου Λάμπρου

Αφιερώματα: Χριστούγεννα 2003 - ηχητικά αποσπάσματα [πηγή: Μυριόβιβλος]

 

 
 

Ο ΣΤΟΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟΥ ΚΑΡΑΒΙΟΥ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ

 
Πού βρίσκονται οι ρίζες της παράδοσης του στολισμού καραβιού, τις μέρες 
της γέννησης του Χριστού; Και γιατί το χριστουγεννιάτικο δέντρο κατάφερε 
να εκτοπίσει το καράβι από τα ελληνικά σπίτια και τις πλατείες; Η ιστορία 
μάς πάει αρκετά πίσω και οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα είναι 
πιο απλές, από όσο θα νόμιζε κανείς. Ας τις δούμε…
  

Η Ελλάδα είναι ευλογημένος τόπος. 
Ευλογημένος με το δώρο της θάλασσας και του 
απέραντου γαλάζιου. Και οι Έλληνες αγαπήσαμε
 από νωρίς τα μυστήρια και τα μυστικά της και 
βαλθήκαμε να την κατακτήσουμε. Έτσι, η Ελλάδα 
υπήρξε ιστορικά χώρα ναυτικών. Και είναι ακόμα, 
έχοντας βιώσει έντονα όσα καλά, αλλά και κακά 
φέρνει η θάλασσα στο πέρασμα των χρόνων.

Λογικό ήταν, λοιπόν, η καθημερινότητα των κατοίκων
 της να περιστρέφεται γύρω από το υγρό στοιχείο.
 Γεγονός που ήταν, μάλιστα, εντονότερο πριν αρκετές
 δεκαετίες, όταν σχεδόν από κάθε σπίτι, θα έλεγε κανείς, 
ο πατέρας ή ο γιος –πολλές φορές και οι δύο– έλειπαν 
«στα καράβια», παλεύοντας για το ψωμί της οικογένειας.
 Και τα Χριστούγεννα δεν μπορούσαν να διαφέρουν.

Τα παιδιά που έμεναν πίσω, οπλισμένα με πολλή 
φαντασία, συνήθιζαν να κατασκευάζουν μόνα τα 
παιχνίδια τους, χρησιμοποιώντας ό,τι είχαν πρόχειρο· 
συνήθως, ξύλο και λίγο χαρτί ή κουρέλια. Τα περισσότερα 
κατέληγαν να φτιάχνουν το παραδοσιακό, πλέον, 
καραβάκι, εμπνευσμένα από τα μακρινά ταξίδια 
των αγαπημένων τους προσώπων και τη νοσταλγία 
να τα ξαναδούν.

Δεν μας είναι ξένη η εικόνα παιδιών (ή και μεγαλύτερων) 
να γυρνάνε από πόρτα σε πόρτα για να πούνε τα κάλαντα, 
κρατώντας στα χέρια ένα τέτοιο, χειροποίητο καραβάκι. 
Στολισμένο με χρωματιστά χαρτιά και σχοινιά, γέμιζε 
από γλυκά και χριστόψωμα από τους γείτονες. Αν και 
το συγκεκριμένο έθιμο έχει ατονήσει, κρατάει ακόμα 
στα νησιά, από όπου και προέρχεται.

Το καραβάκι ενδεχομένως, να συμβόλιζε, όχι μόνο την 
προσμονή των παιδιών για αντάμωση με τους συγγενείς 
τους, αλλά και τη δική τους αγάπη για τη θάλασσα. 
Παράλληλα, μικρά καραβάκια είχαν τον ρόλο και ενός 
τιμητικού καλωσορίσματος για τους Έλληνες θαλασσοπόρους
 που επέστρεφαν στα σπίτια και τις οικογένειές τους, 
καθώς και τάματος για να είναι ασφαλείς στα άγρια κύματα.

Ως τέτοιο βρήκε, σιγά - σιγά, μεγαλύτερη θέση και μέσα στα σπίτια των Ελλήνων, 
κυρίως όσων ασχολούνταν με τη θάλασσα, και καθιερώθηκε το έθιμο του 
στολισμού του. Όπως, όμως, επισημαίνει ο συγγραφέας Δημήτριος Λουκάτος, 
το καραβάκι ήταν, συχνά, συνυφασμένο με την αίσθηση του αποχωρισμού και 
με δυσάρεστες αναμνήσεις και δεν μπόρεσε να εδραιωθεί ως γιορτινό σύμβολο.

Για το λόγο αυτό, ήταν εύκολο να αντικατασταθεί, αργότερα, από το έθιμο 
του χριστουγεννιάτικου δέντρου, το οποίο απαλλαγμένο από τέτοιους 
συσχετισμούς στις συνειδήσεις των Ελλήνων, κατάφερνε να πλαισιώσει 
ιδανικά συνεστιάσεις θαλπωρής, με παρόντα όλα τα μέλη της φαμίλιας και 
να τονώσει τον οικογενειακό τους χαρακτήρα.

Ακόμα κι έτσι, όμως, το έθιμο με το καραβάκι άντεξε για αρκετά χρόνια μετά 
το… ντεμπούτο του χριστουγεννιάτικου δέντρου στην ελληνική πραγματικότητα. 
Το πρώτο δέντρο στην Ελλάδα –πιθανότατα ένα έλατο– στολίστηκε το 1833, 
στα ανάκτορα του βασιλιά Όθωνα, στο Ναύπλιο. Παρόλα αυτά, μόλις 
την δεκαετία του 1950 κατάφερε να μπει μαζικότερα στα ελληνικά σπίτια.

Τη δεκαετία του 1970, μάλιστα, υπήρξε μία προσπάθεια «κατάργησης» του 
εθιμικού στολισμού δέντρου και επαναφοράς του στολισμού καραβιού, 
με κύρια επιχειρήματα ότι το καραβάκι είναι σύμβολο παράδοσης, αλλά και 
προάγει την οικολογική συνείδηση. Τελικά, παρά τις έντονες συζητήσεις, 
η ιδέα απορρίφθηκε και το χριστουγεννιάτικο δέντρο καθιερώθηκε για τα καλά.

Πάντως, κυρίως, ανάμεσα σε ναυτικούς, ψαράδες και θαλασσοπόρους, 
το έθιμο με το στόλισμα καραβιού κρατάει ακόμα γερά. Ίσως και σαν μία 
μορφή τάματος στον Αϊ-Νικόλα, προστάτη άγιο των ναυτικών, ο οποίος 
γιορτάζεται στις 6 Δεκεμβρίου, για μπουνάτσες τη νέα χρονιά. Αξίζει να 
σημειώσουμε, ότι σε αρκετές δυτικές χώρες, με το όνομα Santa Claus 
εννοούν τον Άγιο Νικόλαο και όχι τον Αϊ-Βασίλη!

Τα καραβάκια, λοιπόν, εξακολουθούν να στολίζονται σε ορισμένες περιοχές 
της Ελλάδας, περισσότερο στα νησιά. Και αν και πιο σπάνια από τα 
χριστουγεννιάτικα δέντρα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία στροφή 
αρκετών δήμων στην παράδοση, με καράβια να κάνουν την εμφάνισή τους 
σε όλο και περισσότερες πλατείες της χώρας. Τα βήματα αυτών είναι που 
ακολουθεί φέτος και η Αθήνα.

 

ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΠΛΗΣΙΑΖΟΥΝ...

 

Τα Χριστούγεννα του υπολογιστή

Περίληψη κειμένου

Christmas Animated GIFs 04