Ενότητα 11

εικόνα

Παππούς και γιαγιά 

 Η αποθέωση του Ομήρου. Στα πόδια του η Ιλιάδα και η Οδύσσεια

συγγραφέας των ποιητικών κειμένων της Ιλιάδας και της Οδύσσειας, από τα πρώτα κείμενα της Ιστορικής περιόδου της αρχαίας Ελλάδας, γνωστά ως «Ομηρικά Έπη». Για τη ζωή του υπάρχουν ελάχιστες πληροφορίες και αυτές αντιφατικές, ενώ η φιλολογική επιστήμη των δύο τελευταίων αιώνων αμφισβήτησε ακόμη και την ύπαρξή του. Με κριτήρια τα χαρακτηριστικά των έργων, είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι η Ιλιάδα και ηΟδύσσεια γράφτηκαν τον 8ο αι. π.Χ. (μερικοί μελετητές, π.χ. M.L. West, προτιμούν ημερομηνίες μέχρι και το πρώτο μισό του 7ου αι. π.Χ.), με την Ιλιάδανα είναι προγενέστερη, ενδεχομένως και κατά μερικές δεκαετίες. Στον Όμηρο κατά καιρούς αποδόθηκαν και άλλα έργα, τα οποία σήμερα είναι δεκτό ότι δεν είναι δικά του, αλλά ακόμη είναι αμφισβητήσιμο το αν τα δύο μεγάλα έπη είναι έργα του ίδιου ποιητή. Η Ιλιάς αποτελείται από 15.693 στίχους και αναφέρεται στις τελευταίες πενήντα μία (51), αποφασιστικής σημασίας ημέρες του πολέμου της Τροίας, ο οποίος συνολικά διήρκεσε, σύμφωνα με το μύθο, 10 χρόνια. 

Ένα γράμμα στο παιδί μου

ΚΛΙΚ

Η ανθρώπινη οικογένεια (Family) είναι μια θεσμοθετημένη βιο-κοινωνική μονάδα (biolocial group) που αποτελείται από δύο τουλάχιστον ενήλικα άτομα ετερόφυλα και μη συγγενικά εξ αίματος που έχουν συζευχθεί καθώς και (τα κατιόντα μέλη) τέκνα αυτών, η καλούμενη έτσι και "πυρηνική οικογένεια". Ελάχιστες λειτουργίες αυτών των ομάδων πυρήνων (στην ευρύτερη μορφή τους) είναι η παροχή ικανοποίησης και ελέγχου των αναγκών του θυμικού (affectional needs) -συμπεριλαμβανομένων και των σεξουαλικών σχέσεων- καθώς και η διατήρηση μιας "κοινωνικο-πολιτιστικής" κατάστασης (sociocultural situation) για την ανατροφή και ομαλή κοινωνικοποίηση των κατιόντων μελών της (τέκνων). Κάθε λοιπόν ομάδα που συγκροτείται με τον παραπάνω τρόπο και ταυτόχρονα επιτελεί τις παραπάνω ελάχιστες λειτουργίες καλείται "οικογένεια". Η διάρθρωση της δομής, της κάθε οικογένειας, που σχετίζεται τυπικά μέσω της συγγένειας ή της ιδιοκτησίας (βλ. ο ρόλος των δούλων στην αρχαία Ελλάδα και την αρχαία Ρώμη) Βυζάντιο κλπ, και όπως έχει εξελιχθεί αυτή μέχρι σήμερα, περιλαμβάνει διάφορους "τύπους" οικογένειας που αναλύονται παρακάτω.

Ο άνθρωπος έχει την ανάγκη για σύντροφο, όχι μόνο για αναπαραγωγή, αλλά για ψυχική, νοητική και συναισθηματική ολοκλήρωση.

Αν και πολλοί (συμπεριλαμβανομένων των κοινωνιολόγων) αντιλαμβάνονται τη συγγένεια ως συγγένεια αίματος, στην κοινωνική ανθρωπολογία ο όρος αίμα αντιμετωπίζεται ενίοτε μεταφορικά και όχι ως απότοκος της γενετικής συγγένειας.

Στο άρθρο 16(3) της Παγκόσμιας Διακήρυξης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναφέρεται: "Η οικογένεια είναι η φυσική και θεμελιώδης μονάδα της κοινωνίας και χρειάζεται να προστατεύεται από την κοινωνία και το κράτος".

Σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα ο όρος "οικογένεια" δεν απαντάται στην κλασική και στην ελληνιστική περίοδο. Για πρώτη φορά αυτός απαντάται σε μεσαιωνικά (βυζαντινά) κείμενα. Ως εκ τούτου είναι ένας όρος νεότερος, ο οποίος αποτελείται από δύο συνθετικά: «οίκος» και «γένος». Η αντίστοιχη αρχαιοελληνική λέξη είναι ο όρος «οίκος» που σήμερα χρησιμοποιείται επίσημα μόνο για Βασιλικές Οικογένειες ενώ στην σύγχρονη ελληνική λαϊκή γλώσσα οι όροι που χρησιμοποιούνται είναι: φαμελιά (από το γαλλικό όρο), φαμίλια (από τον αγγλικό όρο), ασκέρι (από τον τουρκικό όρο), σειργιά, φάρα (που ταυτίζεται και με το γένος) ως και τζάκι (από το τουρκικό οτζάκ).

Στη νεότερη Ελλάδα χρησιμοποιούμε τον όρο «οικογένεια» υπό την ευρεία και στενή σημασία της, εννοώντας αφενός το γένος, τη γενιά, τους συγγενείς, αφετέρου τα συγγενικά πρόσωπα που βρίσκονται κάτω από μία στέγη, ή τους συγγενείς οι οποίοι κατοικούν σε περισσότερα οικήματα, θεωρούμενα ως ενιαίο αρχιτεκτονικό σύνολο (οικία). Βασική προϋπόθεση της οικογένειας με μια στενή έννοια είναι η ανταλλαγή οικιακών υπηρεσιών. Αυτή η μορφή οικογένειας αναδεικνύει χαρακτηριστικά όπως η κοινή οικονομία (συνεργασία, ιδιοκτησία) και η κοινή κατανάλωση, (κοινό μαγειρείο). Τα χαρακτηριστικά αυτά μας οδηγούν και στους όρους «νοικοκυριό», «σπίτι», «σπιτικό». Ο πρώτος όρος χρησιμοποιείται συνήθως από τους δημογράφους και τους στατιστικούς, οι δύο άλλοι χρησιμοποιούνται γενικότερα στην ανθρωπολογική, εθνολογική και λαογραφική έρευνα, διατηρώντας παράλληλα πολλά κοινά σημεία με την έννοια του αρχαίου «οίκου».

Σε ορισμένα κράτη σήμερα, η έννοια της οικογένειας έχει αρχίσει να περιλαμβάνει και σύνδεσμο ατόμων του ίδιου φύλου, με τη θεσμοθέτηση του γάμου των ομοφυλοφίλων και υιοθεσίας τέκνων.

Από το μαθητή Θωμά!

εικόνα

Ζαν Ζακ Σεμπέ - Ρενέ Γκοσινύ, «Οι έλεγχοι» [Ανθολόγιο Ε΄-Στ΄ Δημοτικού]

Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

ΒΛΕΠΕ  ΕΔΩ —–>>>ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ 169-171

Μια οικογένεια ανάμεσα στις άλλες

Ιστορίες χωρίς τέλος - Μια μάνα για μένα (βίντεο, 11:29min) [πηγή: Εκπαιδευτική Τηλεόραση]

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΛΕΜΑΧΟΥ - ΟΔΥΣΣΕΑ

 
Ο Οδυσσέας, μυθικός βασιλιάς της Ιθάκης, είναι ο βασικός ήρωας στο επικό ποίημα του Ομήρου Οδύσσεια και επίσης διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στο άλλο έπος του Ομήρου, την Ιλιάδα. Είναι ευρέως γνωστός για την πονηριά και εφευρετικότητά του, και διάσημος για τα δέκα χρόνια που του πήρε η επιστροφή στο σπίτι του, μετά τον Τρωικό πόλεμο όπως αλληγορικά του απέδωσε ο Όμηρος. Ήταν γιος του Λαέρτη και της Αντίκλειας, σύζυγος της Πηνελόπης και πατέρας του Τηλεμάχου


από ερυθρόμορφο αγγείο: η Πηνελόπη στηρίζεται σε στύλο αριστερά, ο Τηλέμαχος κάθεται στη μέση και ο Οδυσσέας δεξιά όρθιος, μαζί με τον πιστό του σκύλο "Άργος"

Ο Τηλέμαχος, γιος της Πηνελόπης και του Οδυσσέα, γεννήθηκε χωρίς να γνωρίσει τον πατέρα του αφού αυτός αμέσως έφυγε για την Τροία. Σε ηλικία είκοσι ετών, με την παρακίνηση της θεάς Αθηνάς θα πάει στην Πύλο και σε άλλα μέρη για να μάθει νέα για τον πατέρα του.


Πίνακας του Henry Howard που εικονίζει τον Τηλέμαχο να αναχωρεί από την Πύλο

Όταν γύρισε στην Ιθάκη ανακάλυψε πως ο Οδυσσέας βρισκόταν στην καλύβα του Εύμαιου και στη συνέχεια τον συνόδευσε στο παλάτι, όπου την επόμενη ημέρα σκότωσαν τους "μνηστήρες" της Πηνελόπης που είχαν εγκατασταθεί στο παλάτι του και ζητούσαν από την Πηνελόπη να διαλέξει έναν από αυτούς για άντρα της.
Τη στιγμή της συνάντησης Οδυσσέα και Τηλεμάχου περιγράφει το μάθημα μας

 


Το κείμενο είναι από τη ραψωδία π, όπου περιγράφεται η αναγνώριση του Οδυσσέα από τον Τηλέμαχο. Δες πώς είναι οι αντίστοιχοι πρωτότυποι στίχοι της ραψωδίας που είναι στο μάθημά μας
 
“Ἀλλιώτικος μοῦ φάνηκες, ὦ ξένε, ἀπὸ τὰ πρῶτα·
ἄλλα φορεῖς κι ἡ ὄψη σου κι αὐτὴ ἀλλαγμένη τώρα.
Ἕνας θένα 'σαι ἀπ' τοὺς θεοὺς ποὺ κατοικοῦν τὰ οὐράνια.
Ἐλέησέ μας, σοῦ τάζουμε καλόδεχτες θυσίες,
καὶ δῶρα χρυσοδούλευτα· προσπέφτω σου, λυπήσου”.
Τότες τοῦ ἀπάντησε ὁ τρανός, πολύπαθος Δυσσέας·
“Θεὸς δὲν εἶμ' ἐγώ· γιατὶ μὲ θεοὺς μὲ παρομοιάζεις;
παρὰ εἶμ' ἐγὼ πατέρας σου, ποὺ ἐσὺ γι' αὐτὸν πονώντας
τόσα τραβᾶς ἀπὸ κακοὺς καὶ δύστροπους ἀνθρώπους.
 Μ' αὐτὰ τὰ λόγια φίλησε τὸ γιό του, καὶ τὰ δάκρυα
τοῦ τρέξαν ἀπ' τὰ μάγουλα, ποὺ ὡς τότες τὰ κρατοῦσε.......................................................................................... 
Εἶπε, καὶ κάθισε· κι ὁ γιὸς στὴν ἀγκαλιά του πῆρε
τὸ δοξαστὸ πατέρα του μὲ θρήνους καὶ μὲ δάκρυα.
Τότες κι οἱ δυὸ ξεβούρκωσαν, καὶ δυνατὰ στριγγλίζαν,
κι ἀπ' ὄρνια ξεφωνίζοντας πιὸ ἁψὰ κι ἀπὸ σπαράχτες
ἀγιοῦπες ἢ θαλασσαϊτούς, ποὺ πῆραν τὰ μικρά τους,
ἀκόμα πρὶ φτερώσουνε, τῆς ἐξοχῆς οἱ ἀργάτες·
τόσο πικρὰ ἀπ' τὰ βλέφαρα τὰ δάκρυα τους χυνόνταν.

 

ΩΡΕΣ ΜΕ ΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΜΟΥ

 
«Η μητέρα μου είναι γλυκιά και τρυφερή και μ αγαπάει. Θα θελε να χε σταματήσει ο χρόνος εκείνη τη στιγμή που μ' έχει αντίκρυ της και με κοιτάζει. Γνωρίζω εκείνη τη στιγμή καλά, μα δεν μπορώ ούτε μπορεί να τηνε σταματήσει. Κι έτσι θα μείνει πάντα στη μνήμη μας, ευγενική και τρυφερή να καρτεράει μια δυο στιγμές που πέρασαν, μια δυο στιγμές που έζησα μοναδικά για εκείνη».
 
Μάνος Χατζιδάκις.... 
Προσωπογραφία της μητέρας μου

 

ΠΩΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΟΥΜΕ ΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΟ

 


Σημ.: Εννοείται ότι αν το πρόσωπο είναι κάποιο που δε γνωρίζουμε προσωπικά( ιστορικό, μυθολογικό κλπ), τότε κάποια από τα παραπάνω στοιχεία παραλείπονται(σχέση μαζί του, τι κάνουμε μαζί κλπ), ενώ αναφέρουμε άλλα σημαντικά γεγονότα της ζωής του

Δες στο παρακάτω ποίημα ποια από τα παραπάνω στοιχεία περιλαμβάνει στην περιγραφή του ο ποιητής για τη μητέρα του

 

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ Η ΓΕΝΙΚΗ ΠΤΩΣΗ

 
Η γενική πτώση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως:
  • δεύτερο αντικείμενο και είναι συνήθως το έμμεσο(και συμπληρώνει το νόημα του ρήματος) ή
  • συμπληρώνει το νόημα του ουσιαστικού και δηλώνει:
  • σε ποιον ανήκει κάτι: τα γόνατα του Γιώργου
  • τον τόπο: Η ναυμαχία του Γέροντα
  • το χρόνο: Θα γυρίσουμε του χρόνου
  • μια ιδιότητα, ένα χαρακτηριστικό: μαστίχα Χίου
  • την αιτία: ένοχος κλοπής
  • το περιεχόμενο: τελάρα ντομάτας
  • τη μέτρηση χώρου ή χρόνου: πορεία μιας ώρας
  • το σκοπό: έφτιαξε το στεφάνι της Πρωτομαγιάς
  • ένα σύνολο που διαιρείται: τα παιδιά της παρέλασης
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ(mail):

Από το κείμενο "Η μαμά μας η θάλασσα" της Λότης Πέτροβιτς - Ανδρουτσοπούλου από το Ανθολόγιο (σελ. 95) να βρεις και να χαρακτηρίσεις τις γενικές από την εισαγωγή και από την τελευταία παράγραφοτου κειμένου

 

Ασύνδετο λέγεται  το σχήμα λόγου κατά το οποίο όμοιες λέξεις ή προτάσεις δε συνδέονται μεταξύ τους με συμπλεκτικούς συνδέσμους, αλλά χωρίζονται με κόμματα.
Παραδείγμα :   Το καλοκαίρι έχει πολλά νόστιμα φρούτα: σταφύλια, σύκα, αχλάδια, πεπόνια, καρπούζια είναι όλα στις δόξες τους .

genaios5

ΒΙΝΤΕΟ : Το Λούνα Παρκ Της Γλώσσας